زنجان شناسیمیراث فرهنگی

بنای کاروانسرای دخان

به گزارش سایت زنجانت :

بنای کاروانسرای دخان

این کاروانسرا یکی از کاروانسراهای معتبر شهر می باشد که در دوره قاجاریه در موقعیت فعلی، بنا گردیده است. بعلت توزیع توتون و تنباکو در دوران قاجاریه در این کاروانسرا، بنام دخان ( و یا دخانیات ) معروف گردیده که امروزه بنام سرای دخان یا سرای حقیقت نزد اهالی محل شناخته می شود. بنای این کاروانسرا توسط شخصی بنام حاج علی قلی بنا، صورت پذیرفته و مالک فعلی آن از وراث حاج سید اسماعیل مهدیون می باشد.

شناخت بنا

۱- موقعیت طبیعی:
بنای کاروانسرای دخان درجنوب بافت قدیمی شهر زنجان واقع گردیده است .
۲- موقعیت فعلی بنا : 
این کاروانسرا در فاصله ۱۵۰ متری از دروازه شرقی مجموعه بازار قرارگرفته است که از طرف شمال به خیابان مسگرها و از طرف غرب به خیابان سعدی جنوبی محدود می شود.
۳- تاریخچه بنا :
این کاروانسرا یکی از کاروانسراهای معتبر شهر می باشد که در دوره قاجاریه در موقعیت فعلی، بنا گردیده است. بعلت توزیع توتون و تنباکو در دوران قاجاریه در این کاروانسرا، بنام دخان ( و یا دخانیات ) معروف گردیده که امروزه بنام سرای دخان یا سرای حقیقت نزد اهالی محل شناخته می شود. بنای این کاروانسرا توسط شخصی بنام حاج علی قلی بنا، صورت پذیرفته و مالک فعلی آن از وراث حاج سید اسماعیل مهدیون می باشد.
۴- مشخصات بنا :
این کاروانسرا بصورت دو ایوانه با رواقهایی در چهار جهت اصلی بنا گردیده ودارای قسمتهای مختلف زیر می باشد :
الف – ورودیهای چهارگانه (شامل دروازه های شمالی ،جنوبی و غربی) ،ب – راهروی شمالی ،ج – بالکن راهروی شمالی د – مجموعه صحن
ه – پوشش بنا وآبروهای آن   و – راسته بازار غربی   ی – تزیینات
۵- تزیینات بکاررفته دربنا :
تزیینات این بنا بصورت آجر کاری و کاشیکاری بوده که در ایوانهای و شمالی، جنوبی و سر درحجره های جنوبی از کاشیکاری در رنگهای مختلف با نقوش هندسی وگیاهی استفاده شده و تزیینات آجر کاری در اجزاء مختلف بنا بکار رفته است .
۶ – نوع بهره برداری و خصوصیات بارز بنا :
در حال حاضر از حجره های این بنا به عنوان انبار مواد غذایی و از حیاط آن به عنوان محلی برای بارگیری استفاده می شود و نزدیکی بنا به بازار و محله مسگرهای سابق به اهمیت آن می افزاید .
۷ -توضیح ضروری و اختصاصی بنا :
در ایوان جنوبی این بنا اکثر کاشیها فرو ریخته و سردر حجره ها نیز در حال ریزش می باشند، درضلع غربی و راسته بازار کاروانسرا شکستگی هایی دررواقها وطاقها دیده می شود که بوسیله تیرهای چوبی و آهنی بصورت حایل نگهداری شده است و قسمتهای راهرو شمالی نیز در اثر یک سانحه آتش سوزی سوخته و در حال حاضر بصورت متروک می باشد. 

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


Close